Zoeken
  • Bas Liebeek

Een aangeharkt tuinpad

De vorm van het “harkje” is tot op de dag van vandaag het meest gebruikte organisatiemodel ter wereld. Hoewel al honderden jaren oud, is het taak gestuurd denken nog altijd populair. Terwijl de wereld om ons heen zo snel verandert en vraagt om aanpassingsvermogen.


Om verandering te duiden is het handig om te werken met het VUCA-model. Deze afkorting staat voor Volatile, Uncertain, Complex & Ambiguous. Het is door het Amerikaanse leger bedacht rond 1987 en beschrijft de veranderde (militaire) wereld aan het einde van de Koude Oorlog. Ook zakelijk gezien past het model goed bij de veranderde wereld om ons heen. Vrij vertaald kunnen we het samenvatten als:

  • Volatile [Veranderend]

  • Uncertain [Onzeker]

  • Complex [Complex]

  • Ambiguous [Vaag]

"Wat heeft dit nu te maken met de wijze van organisatiemanagement?" vraagt u zich wellicht af. Heel veel! Met een omgeving die complex, onzeker en constant in verandering is kunnen we ons afvragen of het rigide bedrijfsmodel nog wel stand houdt.


Het “harkje” zoals beschreven in de inleiding kent ook haar oorsprong in een militaire context, maar is wel wat ouder. Het was ten tijde van Napoleon dat men begon na te denken over het slim en efficiënt uitzetten van orders over een grotere groep mensen. Daarbij hielp het om per groep één aanspreekpunt te hebben en daarboven vervolgens weer één etc. etc. De militaire hiërarchische lijn was daarmee een feit. Met de incrementele verandering van tegenwoordig is stabiliteit echter ver te zoeken.


Waar het er bij Napoleon organisatorisch nog zo uitzag…

Ziet het er tegenwoordig eerder zo uit…

Het harkje is natuurlijk een eindproduct van de wijze waarop een organisatie wordt aangestuurd en met name welke doelstelling eenieder nastreeft. Als we tegenwoordig een organisatie willen aansturen is het goed om VUCA in gedachte te houden. In een veranderende wereld die wint aan complexiteit, ambiguïteit en onzekerheid is het tenslotte lastig om rechtlijnig het harkje te volgen. Als organisatie wenst u toch ook om flexibel te zijn, in te spelen op verandering en kansen te benutten onderweg? Dit heeft er toe geleid dat ook het strategische model een ontwikkeling heeft doorgemaakt over de jaren:

Daar waar in het verleden een paar simpele “taken” voldoende waren als leidraad is het later noodzakelijk geworden om veel meer een “tactiek” te ontwikkelen. Een vervolg daarop ontstond met de lange termijn “strategie” en nog verder in de evolutie werden dit zaken als “missie en visie”. Echter, nu VUCA toeneemt en we de toekomst steeds minder goed kunnen voorspellen is het goed om na te denken over een meer fluïde koers en de as waarlangs u de organisatie stuurt.


Het is nu het moment om stil te staan bij de waarden van uw organisatie en deze als kompas in te zetten bij alles wat ondernomen wordt. Bepaal de kernwaarden waar u als organisatie voor staat, hanteer dat als baken en omarm de verandering. Dan gebruiken we dat harkje wel om het pad onderweg schoon te houden.


Meer weten over strategieontwikkeling, organisatiekunde of bedrijfskundige vraagstukken? Neem dan gerust eens contact op!

70 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven